Vanaf nu helpt Qbuzz deze reizigers met Quby: een nieuwe AI-assistent die direct antwoord geeft en klantenservicemedewerkers ondersteunt tijdens gesprekken. Daarmee zet Qbuzz als een van de eerste ov-bedrijven in Nederland kunstmatige intelligentie breed in binnen de klantenservice.

Volgens Qbuzz gaat het nadrukkelijk niet om ‘de zoveelste chatbot’, maar om een slimme assistent die samenwerkt met medewerkers en bijvoorbeeld zelfstandig actuele reisinformatie ophaalt uit de systemen van Qbuzz. “Veel mensen willen snel antwoord op een eenvoudige vraag. Tegelijkertijd blijft persoonlijk contact ontzettend belangrijk,” zegt Tom Webbink, manager Klantenservice.

Quby helpt reizigers in eerste instantie via de chatfunctie van Qbuzz. Later volgen ook WhatsApp en online contactformulieren. Reizigers kunnen vragen stellen over vertrektijden, abonnementen, vertragingen of reisroutes. De AI-assistent haalt direct actuele informatie op uit de reisplanner en andere systemen van Qbuzz.

Een reiziger die bijvoorbeeld vraagt hoe hij ondanks een storing toch op tijd op zijn bestemming komt, krijgt direct een actueel reisadvies. Quby ondersteunt Nederlands, Engels, Duits, Frans, Arabisch en Turks.

Maar Quby weet ook wanneer een medewerker nodig is of gewenst is. Bij complexere situaties, zoals klachten of persoonlijke reisproblemen, wordt het gesprek direct overgedragen aan een klantenservicemedewerker. Daarbij krijgt de medewerker automatisch alle eerdere informatie en context te zien. Reizigers hoeven daardoor niet opnieuw hun verhaal uit te leggen.

De grootste innovatie zit volgens Qbuzz niet alleen aan de voorkant, maar juist achter de schermen. Terwijl medewerkers met reizigers bellen of chatten, ondersteunt Quby live met relevante informatie, antwoorden en procedures.

Daarnaast maakt de AI-assistent automatisch samenvattingen en transcripties van gesprekken. Dat scheelt medewerkers veel administratief werk en tijdverlies door het zoeken naar informatie. Volgens Qbuzz ontstaat daardoor juist meer ruimte voor menselijke aandacht. Tom Webbink: “Klantenservicemedewerkers kunnen zich beter focussen op reizigers die extra hulp nodig hebben, terwijl eenvoudige vragen sneller worden afgehandeld. Dat is fijn voor iedereen.”

Qbuzz gebruikt AI en voorspellende software onder meer voor klantenservice, analyse van reizigersvragen en het sneller signaleren van operationele verstoringen. Daarmee ondersteunt de technologie medewerkers en helpt zij bij het verbeteren van de dagelijkse operatie.

Een collectieve rechtszaak van de Consumentenbond in Saksen tegen de invoering van reclame bij Prime Video lijkt in eerste aanleg op een nederlaag uit te lopen. Het Beierse Hooggerechtshof heeft tijdens de zitting op dinsdag in München grote twijfels geuit over de ontvankelijkheid van de zaak.

Voor de collectieve rechtszaak van de Consumentenbond Saksen tegen Amazons streamingdienst Prime Video hebben zich meer dan 200.000 mensen aangemeld.

De kernvraag is of Amazon zijn klanten daadwerkelijk reclamevrij kijken heeft gegarandeerd. De contractuele bepalingen waarop de consumentenorganisatie zich beroept, lijken het gerecht niet te hebben overtuigd.

Een woordvoerder van de rechtbank verklaarde tegenover persagentschap dpa dat de beslissing nog openstaat. Het vonnis zal op 17 juli worden uitgesproken.

Bij een nederlaag wil de Consumentenbond Saksen naar het Bundesgerichtshof (de Duitse hoogste civiele rechter) stappen.

De consumentenorganisatie startte de collectieve rechtszaak tegen Amazon al in februari 2024, nadat Amazon reclame had ingevoerd in zijn streamingdienst Prime Video. Sindsdien worden standaard reclameonderbrekingen getoond tijdens films en series. Wie de reclames niet wil zien, moet 3 euro per maand extra betalen.

De consumentenbeschermers vinden dit onrechtmatig. Volgens hen heeft Amazon klanten wel geïnformeerd over de wijziging, maar geen toestemming gevraagd.

De grootste digitale bureaus in Duitsland boekten vorig jaar samen 2,4 miljard euro aan omzet, evenveel als in 2024. Van stilstand is echter geen sprake. De sector werkt met minder mensen, verdient meer per hoofd en maakt een technologische draai naar AI.

Dat komt naar voren in de net gepubliceerde Internetagentur-Ranking van het Bundesverbands Digitale Wirtschaft (BvDW). Dit rapport verschijnt jaarlijks.

Koploper Plan.Net realiseerde 259 miljoen euro omzet, een stijging van vier procent, maar deed dat wel met acht procent minder medewerkers. De nummer twee, Reply Digital Experience, groeide bescheidener met anderhalf procent naar 243 miljoen euro. De sterkste groeier in de top was het op nummer drie genoteerde ]init[, dat met zeven procent omzetgroei en een stabiele bezetting de productiviteit opschroefde naar 163.109 euro per medewerker.

Het totale aantal medewerkers daalde met drie procent naar 18.729. Dat betekent dat dezelfde omzet wordt gerealiseerd met minder handen. De productiviteit per medewerker steeg navenant, van gemiddeld 125.339 euro naar 126.915 euro. Juist de bureaus in de top tien lieten de sterkste verbetering zien. Valtech noteert de hoogste productiviteit per persoon.

Opvallend verliezer is valantic, vorig jaar nog vierde, dat terugviel naar de vijfde plek na een omzetdaling van veertien procent en een personeelsinkrimping van twaalf procent.

Het rapport laat duidelijk zien naar welke kant de digitale bureaus zich qua werkzaamheden bewegen. Technische realisatie en development blijven het grootste omzetsegment en groeien verder. Bureaus profileren zich steeds vaker op platformontwikkeling, datagedreven transformatie en strategisch advies. De klassieke focus op losse campagnes, contentproductie en socialmedia verliest terrein. Die wegen iets minder zwaar in de inkomstenverdeling dan eerder. Digitale transformatie wint.

 

Foto: Edwin van Buuringen (cc)

Ahold Delhaize, ING, KLM en NS gaan hun samenwerking met KickstartAI verlengen tot en met 2029. Daarmee markeren KickstartAI en de oprichtende partners een nieuwe meerjarige fase. Hun doel: AI sneller van experiment naar toepassing brengen. Ook willen zij de partnerkring verbreden naar nieuwe sectoren en organisaties, zodat de impact van AI-toepassingen in Nederland verder groeit.

KickstartAI werd in 2019 opgericht door Ahold Delhaize, ING, KLM en NS vanuit een gedeelde overtuiging: Nederland heeft niet alleen sterke technologie en talent nodig, maar vooral organisaties die AI weten toe te passen op vraagstukken die ertoe doen. Daarom werkt KickstartAI aan toepassingen die direct effect hebben op maatschappelijke uitdagingen. Zo ontwikkelde de organisatie voor NS een methode om achtergelaten bagage op stations te detecteren zonder inbreuk te maken op privacy. Bij bol optimaliseerden AI-modellen de voorspelling van pakketvolumes, wat leidt tot efficiënter transport. ING werkt aan een digitale financiële gids die consumenten begrijpelijke informatie biedt over geldzaken, en met KLM wordt gewerkt aan het verminderen van voedselverspilling door preciezere planning van maaltijden aan boord.

Daarnaast werkt KickstartAI samen met organisaties als Erasmus MC en de Nationale Politie. Die projecten laten zien wat nodig is om AI niet alleen te ontwikkelen en testen, maar ook echt te implementeren en op te schalen in de praktijk.

Juist die praktijkervaring is volgens de partners hard nodig. Nederland staat voor grote maatschappelijke en economische uitdagingen, van teruglopende productiviteitsgroei en stijgende zorgkosten tot klimaatdruk en vastlopende infrastructuur. AI kan juist op zulke vraagstukken helpen om concrete vooruitgang te boeken, mits organisaties de stap maken van experiment naar toepassing op schaal.

“De grootste uitdaging rond AI is op dit moment niet de technologie zelf, maar de stap van ambitie naar toepassing,” zegt Erick Webbe, CEO van KickstartAI. “Echte vooruitgang ontstaat als je samen bouwt aan concrete oplossingen, daaruit leert en die lessen deelt zodat anderen sneller kunnen volgen. In deze nieuwe fase willen we onze groep partners uitbreiden, zodat succesvolle toepassingen en praktijklessen sneller kunnen doorwerken naar andere sectoren en de positieve impact van AI in Nederland verder wordt vergroot.”

Project: Drupal coreDate: 2026-May-20Security risk: Highly critical 20 ∕ 25 AC:None/A:None/CI:All/II:All/E:Theoretical/TD:UncommonVulnerability: SQL injectionAffected versions: >= 8.9.0 < 10.4.10 || >= 10.5.0 < 10.5.10 || >= 10.6.0 < 10.6.9 || >= 11.0.0 < 11.1.10 || >= 11.2.0 < 11.2.12 || >= 11.3.0 < 11.3.10CVE IDs: CVE-2026-9082Description: 

Drupal core includes a database abstraction API to ensure that queries executed against the database are sanitized to prevent SQL injection attacks.

A vulnerability in this API allows an attacker to send specially crafted requests, resulting in arbitrary SQL injection for sites using PostgreSQL databases. This can lead to information disclosure, and in some cases privilege escalation, remote code execution, or other attacks.

This vulnerability can be exploited by anonymous users.

This SQL injection vulnerability only affects sites using PostgreSQL. However, the third-party dependency updates in these releases apply to all sites.

Upstream security advisories

The Drupal releases for supported branches (11.3, 11.2, 10.6, and 10.5) in this advisory also include security updates for Symfony and Twig. Those projects have released important Security Advisories that were coordinated with this Drupal release, and Drupal is affected by some of the vulnerabilities.

Depending on your site configuration and contrib modules, you may be vulnerable to one or more of these upstream issues, so updating these dependencies is highly recommended whether the SQL Injection vulnerability affects you or not. It is also recommended to review which user roles have the ability to update Twig templates, for example via Views or contributed modules.

Solution: 

Install the latest version.

The following releases will be available as soon as automated release packaging is complete. You may receive a 404 in the interim. The updates may also be available on Packagist sooner.

Drupal 11

• If you use Drupal 11.3.x, update to Drupal 11.3.10.
• If you use Drupal 11.2.x, update to Drupal 11.2.12.
• If you use Drupal 11.1.x or 11.0.x, update to Drupal 11.1.10.

Drupal 10

• If you use Drupal 10.6.x, update to Drupal 10.6.9.
• If you use Drupal 10.5.x, update to Drupal 10.5.10.
• If you use Drupal 10.4.x or earlier, update to Drupal 10.4.10.

Drupal 9 and 8

• If you use any version of Drupal 9, try manually applying the Drupal 9.5 patch for this issue.
• If you use Drupal 8.9, try manually applying the Drupal 8.9 patch for this issue.

Drupal 11.1.x, Drupal 11.0.x, Drupal 10.4.x, and below are end-of-life and do not receive security coverage. (Drupal 8 and Drupal 9 have both reached end-of-life.) Due to this issue's severity, the unsupported releases and patches for unsupported versions are provided as a best effort. Those unsupported versions will still have other, previously disclosed security vulnerabilities.

Reported By: 

• Michael Maturi (michaelmaturi)

Fixed By: 

• Björn Brala (bbrala)
• Benji Fisher (benjifisher) of the Drupal Security Team
• catch (catch) of the Drupal Security Team
• Lee Rowlands (larowlan) of the Drupal Security Team
• Dave Long (longwave) of the Drupal Security Team
• Drew Webber (mcdruid) of the Drupal Security Team
• Jess (xjm) of the Drupal Security Team

Coordinated By: 

• Anna Kalata (akalata) of the Drupal Security Team
• Benji Fisher (benjifisher) of the Drupal Security Team
• catch (catch) of the Drupal Security Team
• Damien McKenna (damienmckenna) of the Drupal Security Team
• Neil Drumm (drumm) of the Drupal Security Team
• Greg Knaddison (greggles) of the Drupal Security Team
• Heine Deelstra (heine) of the Drupal Security Team
• Tim Hestenes Lehnen (hestenet)
• Dave Long (longwave) of the Drupal Security Team
• Drew Webber (mcdruid) of the Drupal Security Team
• Juraj Nemec (poker10) of the Drupal Security Team
• Pierre Rudloff (prudloff) of the Drupal Security Team
• quietone (quietone)
• Jess (xjm) of the Drupal Security Team
• Cathy Theys (yesct) of the Drupal Security Team

Chinese mobiele telecomaanbieders snuffelen aan een nieuw verdienmodel: het verkopen van AI-bundels.

Evolutionair gezien is het een logische stap om na voice en data ook AI-bundels te gaan verkopen voor de persoonlijkste communicatie-apparaten van de particuliere en zakelijke consument.

Begin deze week kondigde zowel China Telecom als China Telecom een nieuw product in deze hoek aan. Een bundel AI-tokens kost vanaf enkele euro’s tot tientjes.

Emerce slaagde er niet in te herleiden hoe de exacte gebruikersinterface van de AI-producten eruit ziet. Wel is duidelijk dat de telecomaanbieders geen verkapte wederverkopers zijn van lokale AI-providers. Het lijkt erop dat er een laag is ontwikkeld bovenop de AI-modellen en -infrastructuur die de operators zelf al gebruiken.

Onder de motorkap werken ze met tokenmanagementsystemen. Die houden bij hoeveel tokens, zeg maar: AI-benzine, iemand reeds heeft verbruikt. Ook wordt daar bijgehouden welke AI-modellen iemand inzet. Een zwaar, nieuw model consumeert meer brandstof dan een ouder, generiek model voor een simpele klus.

Gebruikers krijgen via de AI-dienst toegang tot verschillende modellen, agents en servicegateways. Vermoedelijk vindt dit plaats vanuit de app van de telecomaanbieder, maar dat viel op het moment van schrijven niet met zekerheid te bevestigen.

China Mobile biedt toegang tot een zelf ontwikkeld AI-model, maar ook tot algemene driehonderd modellen, waaronder DeepSeek, Qwen, Doubao en GLM. Het recent gelanceerde modelmanagementsysteem kiest het best passende model per taak. China Telecom lanceerde zijn eigen modelmanager enkele weken eerder.

Foto: Fenghua / Unsplash

De netto mediabestedingen in Nederland zijn in 2025 met 6,1 procent gegroeid tot 6,8 miljard euro. Daarmee groeit de markt voor het vijfde jaar op rij, al wordt die groei in toenemende mate gedragen door digitale media. Dit blijkt uit het Jaarrapport Netto Mediabestedingen 2025 dat Nielsen binnenkort publiceert.

Digital verstevigde zijn dominante positie en is inmiddels goed voor 63 procent van de totale netto mediabestedingen in Nederland. Ook de bestedingen aan sponsoring, radio, (D)OOH en bioscoop stegen in 2025.

De economische context bleef in 2025 onrustig. Handelstarieven van de Verenigde Staten, geopolitieke spanningen in Oekraïne en het Midden-Oosten en discussies over strategische autonomie bepaalden het internationale speelveld. Ondanks die onzekerheden bleef de Nederlandse economie relatief stabiel met een bbp-groei van 1,9%.

Daarbinnen stegen de netto mediabestedingen in 2025 met 6,1 procent tot 6,8 miljard euro. Daarmee laat de Nederlandse advertentiemarkt opnieuw groei zien, al blijven de verschillen tussen de mediumtypen groot. De stijging wordt vooral gedragen door digital, daar waar traditionele (print-) media verder onder druk staan.

Digital blijft met afstand het grootste mediumtype en groeide in 2025 met 10%. Ook sponsoring (+5%), radio (+4%) en (D)OOH (+8%) laten positieve ontwikkelingen zien. Bioscoopreclame noteert procentueel de sterkste groei (+12,5%), maar blijft een relatief kleine speler binnen het totale medialandschap.

De overige mediumtypen noteerden een daling van de reclame-inkomsten in 2025. Magazines (-9%), dagbladen (-6%) en folders (-5%) leveren opnieuw budget in en ook de huis-aan-huisbladen dalen licht (-2%). Met -5% zag ook televisie de advertentie-inkomsten dalen. Daarmee blijft televisie weliswaar een van de grootste mediumtypen, maar staat het onder druk door de verdere afname van lineair kijken, de opkomst van streamingdiensten en de groeiende consumptie van online video.

Het aandeel van digital in de totale netto mediabestedingen groeide in 2025 naar bijna 63 procent. Het aandeel steeg de laatste tien jaar elk jaar en bedroeg in 2016 nog ‘slechts’ 39%. Out of home wist in dezelfde periode als enige van alle andere mediumtypen het marktaandeel ook te vergroten. Dagbladen, huis-aan-huisbladen, magazines en folders zagen hun marktaandeel in die tien jaar juist meer dan halveren. Televisie blijft na digital het grootste mediumtype, ondanks dat de bestedingen in drie opeenvolgende jaren daalden.

Storytel Group maakt bekend dat het Overamstel Uitgevers heeft overgenomen. Met de volledige overname bouwt Storytel zijn klantaanbod in de Benelux uit, een van de belangrijkste markten voor de Zweedse uitgeef- en streaminggroep.

Overamstel heeft een divers portfolio met daarin onder meer Carrera Culinair, Hollands Diep, Lebowski, Moon en The House of Books. Deze merken geven een breed spectrum aan fictie, non-fictie en jeugdboeken uit – van fysieke boeken, tot audioboeken en e-books.

De audioboeken-app en de uitgeverij werken al langer samen.

In de nieuwe constellatie behoudt Overamstel zijn eigen identiteit en blijft als onafhankelijke uitgever binnen de groep zowel nieuwe als gevestigde auteurs uitgeven. Martijn Griffioen blijft aan als algemeen directeur.

In 2025 rapporteerde Overamstel een omzet van 17,4 miljoen euro. De verkoop van digitale boeken was goed voor ongeveer 25 procent van de inkomsten.

Andere uitgevers in de Zweedse groep zijn: Norstedts Publishing Group, Gummerus, People’s Press en Storyside,
evenals meerderheidsbelangen in Lind & Co en Bokfabriken.

Storytel Group had aan het einde van het eerste kwartaal 2026 2,7 miljoen abonnees, een plus van acht procent ten opzichte van een jaar geleden. In het niet-Scandinavische deel van Europa heeft het een miljoen abonnees (+13%). Concurrenten zijn: Nextory, BookBeat, Spotify Audiobooks en partijen als Kobo/Rakuten en Audible/Amazon.

Mark Vletter, bekend als oprichter van cloudtelefoniebedrijf Voys, heeft een nieuw bedrijf opgericht: Klai. Het platform biedt organisaties een privé AI-omgeving waarin vertrouwelijke informatie veilig kan worden verwerkt.

Na ruim een jaar onderzoeken en bouwen zitten de eerste drie alfagebruikers er inmiddels in. Volgende week start de private beta, waarvoor de oproep op LinkedIn binnen de kortste keren volstroomde.

De aanleiding was voor Vletter helder. Overheden en bedrijven weten inmiddels dat AI werkt, maar worstelen met de vraag hoe ze er veilig mee kunnen werken. Vertrouwelijke klantdossiers, vergaderverslagen, interne documenten kunnen onder de Amerikaanse Cloud Act onopgemerkt zomaar naar de Amerikaanse inlichtingendiensten lekken. Microsoft en Google kunnen dat onder geen beding voorkomen.

Klai draait daarom op Europese servers, gebruikt data nooit voor modeltraining en deelt niets met derden.

Het piepjonge bedrijf waarin ook Jantine Doornbos en Steven Buurma participeren, ontwikkelt geen eigen AI-modellen. “We hebben niets nieuws gebouwd”, zegt Vletter. Het platform maakt gebruik van bestaande open source AI-tools en is daarmee opzettelijk inwisselbaar gehouden. De onderliggende architectuur is gebouwd met 68 opensource pakketten die eenvoudig te vervangen zijn. Wat Klai toevoegt is een kennislaag bovenop die bestaande modellen: een gestructureerde omgeving waarin organisaties hun eigen documenten, procedures en projectbestanden kunnen opslaan en razendsnel doorzoeken. “AI is zo goed als de context waarin hij kan bewegen”, legt Vletter uit. Die redenering is de kern van het product.

Concreet biedt Klai twee functionaliteiten. De eerste is een privé chatinterface waarmee gebruikers vragen kunnen stellen aan hun eigen documenten, met bronverwijzingen naar de originele bestanden. De tweede is een gedeelde kennisbank voor de hele organisatie. Procedures, projectbestanden, alles doorzoekbaar zodat de kennis van een collega niet wegvalt als diegene er een dag niet is. Integraties met informatiesystemen als Notion, GitHub en Google zijn al aanwezig. Communicatietools staan op de roadmap.

“Maar eerst willen uit de betaperiode leren waar de echte behoeften van onze gebruikers liggen. Daarna kunnen we nadere plannen maken. Tot op heden is de betagroep zo divers dat ik er geen lijn in kan ontdekken.”

De bedrijfsstructuur is ingericht als steward-owned organisatie, dezelfde constructie die Vletter in 2024 ook toepaste op Voys. Dat betekent concreet dat het bedrijf niet verkocht kan worden, niet naar de beurs gaat en niet overgenomen kan worden door een buitenlandse partij. Niet winst, maar het doen overleven van de organisatie is op lange termijn het doel.

Vletter hoopt een bedrijfs- annex verdienmodel te vinden waarbij een deel van de omzet terug naar de community en naar de open source projecten waarop Klai is gebouwd. Zo wordt de basis gelegd voor betrokkenheid van medewerkers en continuïteit in het ecosysteem.

De broncode wordt na de beta-fase volledig open source uitgebracht onder MIT-licentie. Wie wil, kan Klai zelf hosten op eigen infrastructuur.

Wetenschappers onder leiding van de TU Delft hebben het voorbeeld van Moeder Natuur gevolgd om te achterhalen hoe honingbijen hun weg vinden, en zo dit navigatieprobleem voor drones eindelijk op te lossen. Ze hebben hun bevindingen gepubliceerd in Nature.

Het wetenschappelijke team, bestaande uit robotici van de TU Delft en biologen van de Universiteit van Wageningen en de Carl von Ossietzky Universiteit in Oldenburg, presenteert Bee-Nav: een navigatiestrategie voor robots en drones die is geïnspireerd op honingbijen. Hierdoor kunnen zelfs zeer kleine robots ver van huis reizen en veilig terugkeren, met behulp van een neuraal geheugen van slechts 42 kilobyte.

Het klinkt als sciencefiction, maar komt ook bekend voor: drones die rondzoemen, tomaten in kassen inspecteren, je pakketje bezorgen of een industrieterrein inspecteren. Nu er zoveel wordt gesproken over dronenzwermen, lijkt de ontwikkeling op het gebied van drones in een stroomversnelling te komen. Maar hun navigatie vereist nog steeds veel rekenkracht en geheugen, waardoor ze zwaar, duur en energieverslindend zijn.

In een nieuwe omgeving voert de drone eerst een korte leervlucht uit in de buurt van huis, net zoals honingbijen dat doen. Daarna kan het honderden meters verder vliegen en toch de weg terug vinden. Bee-Nav stelt lichte, veilige robots in staat om zelfstandig te navigeren, wat de deur opent naar toepassingen zoals vlinderachtige drones die kassen in de gaten houden. Het onderzoek biedt ook nieuw inzicht in hoe vliegende insecten de weg naar huis vinden.

Veel toekomstige robots zullen zelfstandig moeten navigeren, zelfs op plekken waar geen gps beschikbaar is. De meeste huidige systemen doen dit door gedetailleerde kaarten van de omgeving te maken. Maar daarvoor is veel rekenkracht en geheugen nodig, waardoor dergelijke systemen duur en energieverslindend zijn.

Honingbijen laten zien dat er wellicht een veel efficiëntere oplossing bestaat. Ondanks hun kleine hersenen kunnen ze lange afstanden afleggen en toch weer thuiskomen. Dit doen ze deels door middel van odometrie: ze schatten aan de hand van visuele bewegingssignalen in hoe ver en in welke richting ze zich hebben verplaatst. Je zou het een beetje kunnen vergelijken met stappen tellen.

Helaas vertoont odometrie na verloop van tijd afwijkingen, waardoor de nauwkeurigheid steeds verder afneemt. Daarom vertrouwen insecten ook op hun visuele geheugen. Ze onthouden hoe de omgeving eruitziet rond belangrijke plekken, zoals hun thuis. Wetenschappers hebben een goed inzicht in de odometrie van insecten, zelfs tot op zenuwniveau, maar het visuele geheugen is nog steeds veel moeilijker te verklaren. Ook was het nog niet duidelijk hoe deze twee kunnen worden gecombineerd om zeer kleine robots te helpen autonoom te navigeren.

Het onderzoeksteam uit Nederland en Duitsland liet zich inspireren door het gedrag van honingbijen wanneer ze voor het eerst de bijenkorf verlaten. Deze kleine beestjes beginnen met korte leervluchten in de buurt van hun bijenkorf. Daarna kunnen ze veel verder weg vliegen en toch weer succesvol terugkeren. Het is een beetje alsof je je eigen huis uitstapt en door de eerste paar straten in de buurt loopt. Je herkent je buurt nu vanuit alle hoeken, hoe je die op de terugweg ook benadert.

“

Het Rotterdamse online drukkerijplatform HelloPrint boekte in 2025 een omzetgroei richting tachtig miljoen euro en zag de operationele winst met 21 procent stijgen. Tegelijk kocht het bedrijf aandelen terug van investeerders van het eerste uur.

De afgelopen drie jaar investeerde HelloPrint zwaar in digitalisering en automatisering, met name kunstmatige intelligentie. “We doen nu veel meer met veel minder”, zegt ceo en mede-oprichter Hans Scheffer in een persbericht. “We zijn actief in meer landen, hebben meer klanten en draaien een veel hogere omzet dan drie jaar geleden.”

Het bedrijf, in 2013 opgericht, is inmiddels actief in veertien landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Spanje en sinds dit jaar in de VS. Zuid-Amerika staat als volgende regio op de horizon. Met 160 medewerkers bedient HelloPrint naar eigen zeggen ruim zevenhonderdduizend klanten.

HelloPrint kocht recent zijn vroege investeerders uit. Namen van de uitgekochte investeerders noemt het bedrijf niet. Bekend is dat Bregal Unternehmerkapital, Project A Ventures en Gert-Jan Munneke geld in het bedrijf staken.

Scheffer is bezig zijn bedrijf helemaal om te bouwen met AI als basis. Daarbij gaat het vooral om de operationele kant, niet als losse tools bovenop bestaande processen. In dit interview legt hij uit dat de e-commercestack opnieuw wordt opgebouwd, de supplychain opnieuw ingericht en ook de interne werkwijzen structureel veranderen.

Hoe ziet de tech-stack van Nederlandse webshops eruit? Welke tools zijn de standaard geworden? Welke Nederlandse spelers houden stand tegenover internationale ontwikkelaars? Dit en meer is te lezen in een nieuw rapport dat Emerce vandaag heeft gepubliceerd.

Voor dit rapport onderzocht Emerce de technologie-stack van 1.581 Nederlandse webshops. Er wordt in kaart gebracht welke (commerciële) tools webshops inzetten voor onder meer platforms, marketing automation, reviews, consent, data, klantcontact en betalingen. Met daarbij aandacht voor verschillen tussen sectoren en trends die de nabije toekomst bepalen.

Uit het onderzoek blijkt onder andere dat Nederlandse reviewspelers opvallend goed stand houden tegenover internationale concurrentie. En dat webshops klantcontact graag via messaging-apps laten verlopen.

Ook valt op dat de e-commerce stack lijkt te consolideren rond een beperkt aantal leveranciers. Tegelijkertijd vervagen de grenzen tussen categorieën als payments, marketing automation, loyalty en data.

Het volledige rapport vind je hier en is vrij te downloaden met een Emerce for teams-abonnement.

Google heeft tijdens zijn I/O-conferentie dinsdag een nieuwe AI-winkeltool aangekondigd: Universal Cart. Het idee is dat één winkelwagen je overal op internet volgt terwijl je producten bekijkt via Google-diensten zoals Search, Gemini, YouTube en Gmail.

Met Universal Cart kunnen gebruikers producten van verschillende webshops verzamelen in één centrale winkelwagen. Google houdt daarna automatisch prijsdalingen, voorraadstatus en aanbiedingen in de gaten. Ook kan het systeem waarschuwingen geven wanneer een product goedkoper wordt of weer op voorraad is.

De AI-functie gaat verder dan alleen producten bewaren. Google zegt dat de winkelwagen ook kan helpen bij aankoopbeslissingen. Als iemand bijvoorbeeld een pc samenstelt, kan de AI controleren of onderdelen compatibel zijn en alternatieven voorstellen als iets niet samenwerkt.

De technologie draait op Googles nieuwe Universal Commerce Protocol (UCP), een open standaard die AI-assistenten moet laten samenwerken met webwinkels en betaalplatformen. Partners zijn onder meer Shopify, Walmart, Target en Etsy.

Daarnaast breidt Google zijn Agent Payments Protocol (AP2) uit. Daarmee kunnen AI-agenten namens gebruikers automatisch aankopen doen binnen vooraf ingestelde limieten.

Universal Cart wordt vanaf vandaag uitgerold in de VS en verschijnt later deze zomer in de Gemini-app. Ondersteuning voor YouTube en Gmail volgt daarna.

Google heeft tijdens zijn ontwikkelaarsconferentie ook nieuwe updates aangekondigd voor de Gemini-app, waarmee het bedrijf de concurrentie aangaat met AI-chatbots als ChatGPT en Claude.

De grootste verandering is dat Gemini verandert van een simpele chatbot naar een persoonlijke AI-assistent die meerdere taken tegelijk kan uitvoeren en informatie uit verschillende Google-diensten combineert.

Gemini Live wordt uitgebreider en krijgt diepere integratie met apps zoals Gmail, Google Maps, Agenda en YouTube. Daardoor kan de AI bijvoorbeeld afspraken plannen op basis van e-mails of informatie uit video’s halen.

De app krijgt betere multimodale mogelijkheden, wat betekent dat Gemini tekst, afbeeldingen, audio en video tegelijk beter begrijpt.

Daarnaast kondigde Google nieuwe abonnementsvormen aan, waaronder AI-premiumfuncties voor geavanceerdere modellen en hogere gebruikslimieten. Sommige functies komen eerst beschikbaar voor betalende gebruikers van Google AI Pro en Ultra.

Google vernieuwt verder de Play Store met nieuwe AI-functies rond Gemini. De grootste toevoeging is Ask Play, een ingebouwde chatbot waarmee gebruikers in natuurlijke taal vragen kunnen stellen over apps en games.

Ask Play gebruikt Gemini-AI om aanbevelingen te geven, apps samen te vatten en verschillen tussen apps uit te leggen. Het systeem kan ook vervolgvragen beantwoorden, waardoor zoeken meer op een gesprek gaat lijken.

Daarnaast krijgt Gemini diepere integratie met de Play Store. Wanneer gebruikers Gemini vragen om iets te doen, zoals een workout plannen, muziek maken of foto’s bewerken, kan de AI direct relevante Android-apps aanbevelen vanuit de Play Store.

Google breidt ook de AI-functies van Gmail verder uit. Het bedrijf kondigde aan dat gebruikers binnenkort op een meer natuurlijke manier met hun inbox kunnen praten via Gemini-AI. In plaats van zoekwoorden in te typen, kun je straks gewoon vragen stellen zoals: Wanneer is het schooloptreden van mijn kind? Of: Wat waren mijn vluchtgegevens naar Barcelona?.

Gmail probeert de relevante informatie uit je e-mails te halen en direct samen te vatten. Volgens Google moet dit het terugvinden van informatie in overvolle inboxen eenvoudiger maken.

De functie bouwt voort op Google’s bestaande AI Inbox-mogelijkheden, maar krijgt nu een steminterface vergelijkbaar met Gemini Live.

De nieuwe functies worden later deze zomer uitgerold voor mobiele apparaten en zullen beschikbaar zijn voor gebruikers van Google AI Pro- en Ultra-abonnementen.

Willekeurige gebruikers kunnen voortaan binnen enkele minuten eenvoudige Android-apps bouwen via AI Studio, het ontwikkelplatform rond Gemini. Het bedrijf wil programmeren toegankelijker maken voor mensen zonder uitgebreide technische kennis.

De AI kan ook bestaande apps aanpassen, bugs oplossen en functies toevoegen op basis van tekstinstructies.

Een belangrijk onderdeel is de integratie met Android Studio. Ontwikkelaars kunnen een AI-gegenereerde app openen in de volledige ontwikkelomgeving en daarna handmatig verder aanpassen. Google benadrukt dat de tool bedoeld is om ontwikkeling te versnellen, niet om professionele programmeurs volledig te vervangen.

Ook hardware kreeg gisteren de nodige aandacht. XREAL heeft tijdens Google I/O 2026 nieuwe details bekendgemaakt over Project Aura, zijn slimme Android XR-bril die samen met Google wordt ontwikkeld. Het bedrijf bevestigde dat de bril vóór het einde van 2026 wereldwijd op de markt komt.

Project Aura is een lichtgewicht XR-bril die via een kabel verbonden wordt met een externe rekenmodule. In tegenstelling tot grote mixed-realityheadsets zoals de Apple Vision Pro of Samsung Galaxy XR probeert XREAL een compacter ontwerp te bieden dat dichter bij een gewone bril ligt.

De bril draait op Android XR, het nieuwe besturingssysteem van Google voor augmented en mixed reality. Dat platform is sterk geïntegreerd met Gemini-AI en moet concurreren met Apple’s visionOS en Meta’s XR-ecosysteem.

Happy Horizon kondigt vandaag de overname aan van B&S Media Internetmarketing, actief in noord- en oost-Nederland met ruim vijfhonderd MKB-klanten.

Vanochtend maakten de partijen de overname van B&S Media uit Kampen bekend. Financiële details worden daar niet gedeeld.

Koper Happy Horizon omschrijft de nieuwe loot aan zijn stam als een onderneming dat ‘met een uniek servicemodel razendsnel tastbare resultaten realiseert voor zijn klanten’.

Ceo Ubbo Maagdenberg over de nieuwe overname: “Door hun unieke model te integreren met onze schaalkracht, AI-tooling en data- infrastructuur, is B&S Media een waardevolle toevoeging om onze groeiambities te realiseren.”

Volgens Maagdenberg is de overname de start van de tweede fase in de buy & build-strategie: “We zoeken niet alleen naar volume, maar naar specialistische bureaus die excelleren in hun niche en ons platform met hun vakmanschap structureel naar een hoger niveau brengen.”

Deze strategie worden mede gefinancierd door inbreng van MG Partners, de externe investeerder die sinds 2020 participeert.

Het Groningse digitale marketingbureau Tomorrowmen lanceert WAIZER, een AI-suite die het zelf de afgelopen twee jaar heeft ontwikkeld voor intern gebruik naar opdrachtgevers.

De technologie helpt marketingteams processen te versnellen zonder de controle over merk en strategie te verliezen. Klanten hoeven er zelf ook niets voor te installeren. Het marketingbureau bouwt nu zijn eigen gereedschap en is baas in eigen gereedschapskist.

Dat laatste is een bewuste keuze. WAIZER is geen softwareproduct dat klanten zelf draaien. Oprichter Yorick Voorthuijzen van het bureau met zestig man zegt: “Er is geen eigen engine, geen eigen AI-model en niet één ecosysteem. Welk systeem er per klus het best past, bepaalt een intern AI-team dat de markt continu in de gaten houdt.”

De suite is gegroeid uit twee jaar aan losstaande experimenten. Waar Tomorrowmen aanvankelijk per project op zoek ging naar AI-oplossingen, zijn die nu samengevoegd tot een samenhangend pakket met vaste workflows. Dat zijn nu zeventien gereedschappen. Wat de tools bijvoorbeeld doen: contentcreatie op schaal, campagne-optimalisatie, FAQ’s maken, datagedreven doelgroepanalyses en compliance-checks in internationale context.

Voorthuijzen beschrijft versnelling in werkwijzen en -processen in drie lagen: de suite verschaft inzichten, neemt handmatig werk weg en zorgt voor meer traffic en zichtbaarheid. Het gros van het voordeel zit voor het bureau zelf echter elders. “Vroeger waren we bezig met maken en uitrollen. Nu denken we na op strategisch niveau.” De vraag wat er überhaupt mogelijk is, verdringt de vraag hoe iets gemaakt moet worden.

Tomorrowmen richt zich daarmee op een fundamentele verschuiving in het vak. Inkoop van digitale media raakt steeds verder geautomatiseerd, waardoor de rol van mensen zich verplaatst naar overzicht en controle. Tegelijk blijft creatie het meest weerbarstige domein. “Hier ligt het grote vraagstuk. De vraag is hoe je je eigen identiteit en waarden in stand houdt en dat goed overbrengt.”

Foto: Robin Mathlener / Unsplash

Brancheorganisaties VIA Nederland, bond van Adverteerders (bvA) en de Raad Nederlandse Detailhandel (RND) publiceren vandaag de eerste editie van Retail Media in Kaart: Sponsored Product Ads. Ze streven naar meer transparantie en standaardisatie.

Want het beeld van retailmedia mag dan wel positief zijn, de praktijk blijkt rommelig. Digitale schermen in winkels en in de buitenruimte werken vaak elk met eigen afmetingen, specificaties en prijsstellingen. Adverteerders en bureaus kunnen daar geen heldere soep van maken.

Retailers, vervolgens, werken met grote verschillen in gebruikte platformen, attributiemodellen en rapportages. Netto zijn campagnes lastig vergelijkbaar en daardoor is het niet echt goed mogelijk uitspraken te doen over de effectiviteit van een campagne. En dus van het nut.

VIA, bvA en RND willen het tij keren en publiceren hun eerste inventarisatie, dit keer van Sponsored Product Ads. Dat is het het meest gebruikte onlineretailmediaformat.

Daarbij zijn onder meer de volgende onderdelen onderzocht: advertentietechnologie en platformen, veiling- en prijsmodellen, targetingopties, attributie en salesdefinities, rapportagemogelijkheden en metrieken.

In een persbericht stellen de drie initiatiefnemers: “De resultaten laten zien dat definities en meetmethodes nog sterk verschillen per retailer. Basis-KPI’s zoals CTR, ROAS en omzet zijn breed beschikbaar, terwijl metrics als share of voice en share of search nog niet overal standaard worden aangeboden.”

“Voor adverteerders is het cruciaal dat retailmedia vergelijkbaar en toetsbaar wordt. Een gezamenlijke aanpak helpt beter te sturen op effectiviteit en waarde”, aldus Nico Rijkhoff namens bvA, taakgroep Retail Media. De eerste afspraken die de drie organisaties hebben gemaakt, gaan over het instellen van een 7-day post-click lookback window bij supermarkten, een optioneel 1-day post-view window en meer eenduidigheid in definities van sales, click en conversie. Dit zijn eerste stappen, nog lang niet het eindstation.

Onderzochte partijen zijn onder meer Criteo, Zitcha, Streaem, Edge.OS, Unlimitail, Amazon Ads en Bol Retail Media.

Een blik op de kaart lijkt te tonen, dat Amazon Ads de meest volwassen benchmark is. Amazon geldt vaak als referentiepunt voor sponsored product ads: sterke self-service, veel targetingopties, uitgebreide rapportage en een duidelijk advertentie-ecosysteem rond search-intent en product discovery.

Bol Retail Media lijkt qua positionering meer retailer-first vanwege specifieke keuzes in attributie, klikverrekening en salesdefinitie. Dat is typisch voor een retailer die zelf controle wil houden over inventaris en meetkaders. De differentiatie tussen genoemde partijen zit niet alleen in wat ze kunnen, maar ook hoe effecten worden gemeten. De meeste ruis bij de reclamevorm retailmedia zit in dat laatste: meetmethodiek en rapportagelogica. Over de buitenkant, de grafische laag, is niet veel discussie.

Foto: Simon L / Unsplash

Over exact een maand treedt een wet in werking die het even makkelijk maakt om een online aankoop te ontbinden als dat je hem aangaat. Met één druk op de knop.

Webwinkels zijn er niet echt blij mee, maar het hogere belang is het consumentenrecht. Dit komt voort uit een EU-richtlijn die de regels voor kopen op afstand moderniseert en vereenvoudigt.

De zogeheten stopknop is een functie in een site of app om de transactie accuut te ontbinden. Wie van een aankoop doet en er binnen de reguliere veertien dagen van wil afzien, moet dat kunnen doen. Een account bij de shop hoeft niet nodig te zijn en de consument moet direct bevestiging krijgen van annulering.

Juridisch is de stopknop zo ingekleed dat er geen licht zit tussen de intentie van de gebruiker en de plicht van de verkoper hieraan te voldoen. De drempel moet zo laagdrempelig als mogelijk. En juist daar ligt het bezwaar van winkeliers. De meeste hébben immers als een helder retourbeleid en bieden reeds een afkoelingsperiode van veertien dagen. Of meer. Zij vinden de stopknop te veel van het goede.

Foto: Dima Pechurin / Unsplash

Wat een proef moest worden van acht uur, loopt uit op een marathon van zeker vier dagen non-stop sorteren in een e-commercemagazijn. Het apparaat van de Amerikaanse robotbouwer Figure verstouwde ruim 140.000 pakketjes.

Op het moment van schrijven van dit artikel stond de Helix 02 van Figure nog steeds pakketjes te sorteren. Af en toe een pas op de plaats, een soort mentale reset, en af en toe een schijnbaar doelloze hand in de lucht. Als een roep om aandacht. Maar dat is helemaal niet nodig, want als de robot bij zelfdiagnose een hik detecteert vervangt hij zichzelf met een collegabot.

De proef van Figure geeft een blik in de toekomst van, bijvoorbeeld, magazijnen. Menselijke medewerkers krijgen er een campognon bij op de werkvloer die taken kan overnemen of zijn mensmaat kan aanvullen. Bijvoorbeeld in gevaarlijke settings.

Figure-ceo Brett Adcock werkt achter de schermen aan het opschalen van de productie van zijn robots. In een interview met Bloomberg zegt hij: “We zitten nu op een jaarlijke runrate van enkele duizenden, maar willen naar een situatie met productievolumes die je kunt vergelijken met mobiele telefoons.”

Adcocks heeft ruim een miljard dollar op de bank uit twee grote financieringsronden. De laatste vond plaats eind zomer 2025. Daarbij haalde hij een miljard dolllar op tegen een waardering van 39 miljard dollar. Tot zijn aandeelhouders behoren partijen als NVIDIA, Intel Capital, LG Technology Ventures, Salesforce, T-Mobile Ventures en Qualcomm Ventures. In de Series B-ronde deden ook Jeff Bezos en OpenAI mee.

De aanbevelingsalgoritmes van sociale media zijn democratisch riskant – én verbeterbaar. Tot deze conclusie komt het Commaisariaat voor de Media op basis van een wetenschappelijk rapport: ‘Naar democratisch gezonde feeds. Hoe toezicht en beleid aanbevelingsalgoritmes van sociale media kunnen verbeteren’.

Feeds zijn handig, stelt de toezichthouder. Tegelijkertijd beïnvloeden sociale media hiermee wat je ziet én wie je volgt, en dus ook welke inhoud je tegenkomt en hoe dat je mening beïnvloedt.

Al gebleken gevolgen van socialmediafeeds zijn gepolariseerde nieuwsconsumptie, affectieve polarisatie, afgesneden informatievrijheid (‘shadowbanning’), onvoorspelbare mediazichtbaarheid en gemanipuleerde meningsvorming.

Het risico op onvrije en ongegronde meningsvorming neemt toe nu bepaalde platformeigenaren steeds merkbaarder politiek gemotiveerd of politiek gepusht handelen. In verkeerde handen kunnen de aanbevelingsalgoritmes ‘wapens’ zijn voor manipulatie van de publieke opinie.

Sociale media moeten het makkelijker maken om als burger een ‘gezonde’ keuze te maken. Dat wil zeggen: een keuze die je als burger helpt voorzien in de informatiebehoefte die je zélf zegt te hebben, of in betrouwbare en professionele berichtgeving. Hiertoe zijn feeds verbeterbaar in drie richtingen: geef gebruikers vrijere keuze, maak betrouwbare informatie beter zichtbaar, en meet effecten structureler.

De huidige orde van sociale media gaat niet vanzelf over op democratisch gezondere feeds. Dus bieden we een routekaart: een kaart met – in aansluiting op bestaande wetgeving – concrete opties voor overheidsbeleid en nalevingstoezicht.

Commissariaat-voorzitter Amma Asante benadrukte tijdens een persconferentie dat er niet direct maatregelen gaan komen, wat ook moeilijk kan, omdat veel sociale mediabedrijven buiten Europa zijn gevestigd. ‘We moedigen toezichthouders en beleidsmakers aan tot gebruik van de routekaart – zo ook het kabinet, dat in het coalitieakkoord de ambitie heeft uitgesproken tot een verbod op polariserende en antidemocratische algoritmes. Platformbedrijven bepalen met algoritmes in toenemende mate wat we wel en niet te zien krijgen. Wanneer betrouwbaar en onafhankelijk nieuws minder goed zichtbaar is, wordt het lastiger voor mensen om zich goed te informeren. Dat raakt aan het functioneren van de democratie. Daarom is het belangrijk om ontwikkelingen in de nieuwsvoorziening te volgen en risico’s tijdig te signaleren. Offline én online.

Het rapport gaat ook in op de vervolgacties die het Commissariaat neemt, in lijn met zijn meerjarenstrategie. Het Commissariaat doet dat zelf, of samen met collega-toezichthouders, in Nederland én in Europa. Zo is Amma Asante dit jaar niet alleen de voorzitter van het Nederlandse Commissariaat, maar ook van de European Media Board. Dat is het samenwerkingsverband van alle media-toezichthouders in Europa. De Media Board kan bijvoorbeeld – gevraagd en ongevraagd – advies geven aan de Europese Commissie over een belangrijk onderwerp als aanbevelingsalgoritmes.

Screenshot

Elon Musk heeft zijn rechtszaak tegen OpenAI verloren. Een Amerikaanse jury vindt dat OpenAI niet is afgeweken van zijn oorspronkelijke missie om de mensheid te dienen.

De unanieme jury in de federale rechtbank van Oakland, Californië, concludeerde dat Musk zijn zaak te laat heeft aangespannen. Daarmee is er geen juridisch obstakel meer voor de geplande beursgang van OpenAI, dat volgens analisten op termijn een waardering van ongeveer 1 biljoen dollar zou kunnen krijgen.

Elon Musk richtte OpenAI in 2015 mee op samen met Sam Altman en anderen. Volgens Musk was het oorspronkelijke doel een non-profitorganisatie die kunstmatige intelligentie zou ontwikkelen ten bate van de mensheid.

In 2024 heeft Musk een rechtszaak aangespannen tegen OpenAI, CEO Sam Altman en president Greg Brockman. Hij stelde dat zij hem ertoe hadden gebracht ongeveer 38 miljoen dollar te investeren in een non-profitorganisatie, waarna zij achter zijn rug een winstgericht bedrijf zouden hebben opgebouwd met miljardeninvesteringen van onder meer Microsoft.

Tijdens het proces verklaarden echter meerdere getuigen dat OpenAI al vroeg besprak hoe het bedrijf enorme hoeveelheden kapitaal zou moeten aantrekken om geavanceerde AI-systemen te bouwen. Volgens OpenAI wist Musk daarvan.

OpenAI voerde aan dat Musk zelf had voorgesteld om de organisatie om te vormen tot een commerciële onderneming. Interne e-mails en berichten werden tijdens het proces getoond om dat te ondersteunen.

Een centraal punt in de zaak was Microsofts investering in OpenAI. Musk stelde dat de samenwerking met Microsoft aantoonde dat OpenAI zijn oorspronkelijke missie had verraden. OpenAI antwoordde dat zulke investeringen noodzakelijk waren om de ontwikkeling van geavanceerde AI te financieren.

De jury deed minder dan twee uur over het bereiken van een uitspraak. Hoewel de zaak vooral werd afgewezen op basis van verjaring en niet op de inhoud van Musks beschuldigingen, zien juridische experts de uitspraak als een belangrijke overwinning voor OpenAI en Altman.

Musk liet via zijn advocaten weten in beroep te gaan. Hij noemde de uitspraak een gevaarlijk precedent voor liefdadigheidsorganisaties en beschuldigde Altman en Brockman ervan ‘een goed doel te hebben gestolen’.